تبلیغات
سجده بر عشق - بنایی برای نیایش ابدی

بازدید : مرتبه
تاریخ : یکشنبه 2 آبان 1389

مسجدها، یکی از نشانه های ارزشمند معماری اسلامی هستند. از مساجد اولیه که از الگوی مسجد پیامبر در مدینه ساخته می شدند تا به امروز، گونه های بیشماری مسجد بنا شده که می توان به درستی، تأثیر متقابل این بناها فرهنگ هر دوره را، از نگاه جستجوگر تاریخی به این تجلی هنر اسلامی مشاهده کرد. به جای کاخهای عظیمی که چنان خود نمایانه قدرت و افتخار شاهان را به نمایش می گذاشتند، مسجد را با خصلت عامیانه تر و مردمی تر جانشین کردن به همان ضرورت و اهمیت کلیساهای جامع در اروپا سده های میانه بود. فروتنی و سرسپردگی ایمان اصیل، به این کانونهای تازه فرهنگی سادگی و عظمت خاصی بخشید.
مسجد کارکردهای زیادی داشت که از آن جمله می توان به خواندن نمازهای روزانه و نماز جمعه، یک مؤسسه آموزشی بنیادی (معمولا مدرسه به مسجد متصل بود)، کتابخانه، یک نهاد سیاسی و گاهی برای حل اختلاف محلی و... اشاره کرد.
در مجموع پس از پیروزی اسلام در ایران یک موج ساختمان سازی آغاز شد. ساختمان های دینی و عرفی تازه، بیشتر مورد نیاز بود و می باید با مصالح، فنون و سبک های محلی ساخته می شد. بدین روی معماری مساجد در هر دوره ای به شیوه ای متفاوت بوده و هر دوره عناصر تزیینی و فنون ساختمان سازی ویژه خود را دارد. مثلا در دوره سلجوقی آجر کاری و در دوره ایلخانی گچ بری و در دوره ی تیموری و صفویه کاشی کاری رایج بوده است.
حال با این مقدمه چینی می توان به سراغ یکی از مهمترین مساجد ایران و جهان رفت که آن مسجد «جامع عتیق اصفهان» است که بی شک در نگاه نخست قدرت و نجابت معماری سلجوقی را در ذهن بیننده نقش می زند.
این مسجد نه تنها آثار مسجدهای قرون اولیه اسلامی را در بر دارد، بلکه در دوره های بعدی نیز توسعه چشمگیری یافته است. در بیست ساختمان کاملا متمایز آن بیش از 800 سال از معماری ایران هویدا است.
در چشم اندازی از این مسجد می توان حیاط چهار گوشی را دید که بوسیله رواقها و دهلیزهای رو باز دو طبقه کاشی کاری یا آجر نخودی احاطه شده است. در قسمت زیرین مسجد می توان اتاقی را دید – فضا دار و عالی عظمتی خیره کننده – که گنبد عظیمی را نگه داشته که به قطر 17 متر بر روی بر روی گوشواره های سه پره قرار دارد. می توان طاقهای آجری گنبد مانندی را دید که اغلب این طاقها روی ستونهایی است که تاریخشان از پیش از سلجوقی تا عصر صفوی متفاوت است می توان اتاقی را دید با محرابی عالی از اوایل سده چهاردهم که مربوط به الجایتوست، یا مدرسه ای را دید که دارای یک طاق عرضی و ایوان ورودی است.
اما از لحاظ زیبایی مهمترین واحد مسجد جامع گنبد کوچک ولی عالی شمالی معروف به خرکاست. این شاید کاملترین گنبد شناخته شده است. وقار به یادمانی گنبد مربوط به ابعادش نیست (با 20 متر بلندی و 10 متر قطر)، بلکه ناشی از طرح آن است. در هر گوشه چهار طاقچه هلالی باریک با ستونهای نبشی دنباله گوشواره ها را به سمت پایین تشکیل می دهد و بسیاری ریزه کاری ها زیبا که چشم را به سوی بالا و مرکز کمال پیش می برد. این گنبد تک جداره نزدیک به نهصد سال بدون یک ترک خوردگی در کشوری زلزله خیز دوام آورده و شاهدی است بر «ریاضیات دقیق و مکانیک بی عیب» معمار عصر سلجوقی.
در آخر کلام باید اشاره کرد که مسجد جامع عتیق اصفهان در شکل امروزی خود به صورت یک مسجد چهار ایوانی با گنبدخانه و شبستانها و بناهای پیرامونی خود قرار دارد که گنجینه ای از آثار هنری و معماری دوره های مختلف معماری اسلامی ایران و یکی از برجسته ترین مساجد جهان اسلام است.



طبقه بندی: مقالات تخصصی نماز، 
ارسال توسط امیر نوری
آرشیو مطالب
امکانات جانبی
blogskin

دانلود فیلم

سایت ساز رایگان

بهراد آنلاین

کلیپ موبایل

دانلود فیلم

نرم افزار موبایل

قائم پرس

دانلود نرم افزار