تبلیغات
سجده بر عشق - آداب قبیله ی قنوت

بازدید : مرتبه
تاریخ : جمعه 30 مهر 1389

آن به همین کیفیت خاصّه که بین امامیه رضوان الله علیهم متعارف است می باشد؛ یعنی، متقوّم است به بلند نمودن دست را در حذاء وجه، و بسط باطن کفها را طرف آسمان و خواندن ادعیه ی مأثوره یا غیر مأثوره. و جایز است دعا نمودن به هر زبان، عربی یا غیر آن. و عربی احوط و افضل است.
و فقها فرموده اند افضل ادعیه در آن، دعای «فرج» است.(1) و دلیل فقهی متعدبهی به نظر نویسنده نرسیده بر افضلیّت؛ ولی مضمون دعا بر دالّ بر فضیلت تامّه ی آن است، زیرا که مشتمل بر تهلیل و تسبیح و تحمید است که روح توحید است؛ چنانچه بیان آن شد.
و نیز مشتمل بر اسماء بزرگ الهی است از قبیل:
الله، الحلیم، الکریم، العلی، العظیم، الرب؛ و نیز مشتمل بر ذکر رکوع و سجود است؛ و نیز مشتمل بر اسماء ذات و صفات و افعال است؛ و نیز مشتمل است بر مراتب تجلیات حق- جلّ و علا-، و نیز مشتمل است بر سلام بر مرسلین، گرچه احتیاط ترک آن است، ولی اقوی جواز است؛ و نیز مشتمل است بر صلوات بر پیغمبر و آل او علیهم السلام.
گویی این دعای شریف با این اختصار مشتمل به تمام وظایف ذکریه ی صلوة است.
و از گفته ی فقها رضوان الله علیهم نیز اثبات افضلیّت توان کرد، یا به واسطه ی تسامح در ادله ی سنن(2) گرچه نویسنده را در آن تأملی است و یا به واسطه ی کشف دلیل معتبری، که به نظر ما نرسیده، که مبنای اجماع در نظر متأخرین است.
و از ادعیه ی شریفه که بسیار فضیلت دارد و نیز مشتمل بر آداب مناجات بنده با حق است و مشتمل بر تعداد عطایای کامله ی الهیه است که با حال قنوت که حال مناجات و انقطاع به حق است تناسبی تامّ دارد و بعضی از مشایخ بزرگ رحمه الله بر آن تقریباً مواظبت داشت، دعای «یا من اظهر الجمیل» است که از کنوز عرش است، و تحفه ی حق برای رسول خدا است؛ و برای هر یک از فقرات آن فضایل و ثواب های بسیار است؛ چنانچه در توحید شیخ صدوق رحمه الله است.(3)
بهتر در ادب عبودیت آن است که در حال قنوت، که حال مناجات و انقطاع به حق است در خصوص صلوة، که همه اش اظهار عبودیت و ثناجویی است، و در این حالت که ذات مقدس حق- جلّ و علاّ- بالخصوص فتح باب مناجات و دعا به روی عبد فرموده و او را به این تشریف شرافت داده، بنده ی سالک نیز ادب مقام مقدس ربوبیّت را نگاه دارد، و از ادعیه ی خود مراقبیت کند که مشتمل بر تسبیح و تنزیه حق تعالی و متضمن ذکر و یاد حق باشد؛ و چیزهایی که از حق در این حال شریف می خواهد از سنخ معارف الهیه و طلب فتح باب مناجات و انس و خلوت و انقطاع به سوی او باشد؛ و از طلب دنیا و امور خسیسه حیوانیه و شهوات نفسانیه احتراز کند، و خود را در محضر پاکان شرمسار ننماید. و در محفل ابرار بی مقدار نکند.
ای عزیز! قنوت دست شستن از غیر حق و اقبال تامّ به عزّ ربوبیت پیدا کردن است، و کف خالی و سؤال به جانب غنیّ مطلق دراز نمودن است؛ و در این حال انقطاع، از بطن و فرج سخن راندن و از دنیا یاد کردن کمال نقصان و تمام خسران است.
جانا! اکنون که از وطن خود دور افتادی و از مجاورت احرار محجور شدی و گرفتار این ظلمتکده ی پررنج و محن گردیدی، خود چون کرم ابریشم بر خود متن.
عزیز! خدای رحمن فطرت تو را به نور معرفت و نار عشق تخمیر نموده، و به انواری چون انبیاء و عشاقی مانند اولیاء مؤید فرموده، این نار را به خاک و خاکستر دنیای دنّی منطفی نکن؛ و آن نور را به کدورت و ظلمت توجه به دنیا که دار غربت است مکدر ننما؛ باشد که اگر توجهی به وطن اصلی کنی و انقطاع به حق را از حق طلب کنی و حالت هجران و حرمان خود را با دلی دردناک به عرضش برسانی و احوال بیچارگی و بینوایی و گرفتاری خویش را اظهار کنی، مددی غیبی رسد و دستگیری باطنی شود و جبران نقایص گردد، اذا من عادته الاحسان و من شیمته التفضل.(4)
اگر از فقرات مناحات شعبانیه امام متقین و امیر مؤمنین و اولاد معصومین او علیهم السلام که امامان اهل معارف و حقایقند، در قنوت بخوانی، خصوصاً آن جا که عرض می کنند: «الهی هب لی کمال الانقطاع الیک...»(5). ولی با حال اضطرار و تبتّل و تضرّع نه با دل مرده چون دل نویسنده، بسیار مناسب این حال است.

پی نوشت ها:

1- «لا اله الا الله الحلیم الکریم...» وسائل الشیعه، ج4، ص906، کتاب الصلوة، ابواب القنوت، باب7، حدیث4. مستدرک وسائل الشیعه، کتاب الصلوة، ابواب القنوت، باب6، حدیث 4و9.
2- روایات متعددی- در حد استفاضه- وارد شده است که اگر به کسی خبر برسد (بشنود یا در جایی بخواند) که انجام عملی ثواب و پاداش دارد و او آن عمل را انجام بدهد، بدان عمل مثاب و مأجور خواهد بود اگر چه آن خبر صحیح نباشد. این روایات به «اخبار من بلغ» معروف است؛ و مفاد مضمون آنها را «تسامح در ادله ی سنن» گویند. رجوع شود به بحارالانوار، ج2، ص256، کتاب العلم، باب 30، ص139، کتاب الایمان و الکفر، باب من بلغه ثوابّ من الله علی عمل.
3- التوحید، باب اسماء الله تعالی، باب 29، حدیث 14.
4- از عادات او نیکویی کردن است و از خوی او تفضل.
5- بار الها، کما بریدگی (از متعلقات دنیوی) برای توجه به خودت ارزانیم فرما... بحارالانوار، ج91، ص99؛ مفاتیح الجنان، مناجات شعبانیه.

منبع: کتاب آداب باطنی و اسرار معنوی نماز


طبقه بندی: مقالات تخصصی نماز، 
ارسال توسط امیر نوری
آرشیو مطالب
امکانات جانبی
blogskin

دانلود فیلم

سایت ساز رایگان

بهراد آنلاین

کلیپ موبایل

دانلود فیلم

نرم افزار موبایل

قائم پرس

دانلود نرم افزار